Não bộ và hệ thần kinh là trung tâm điều khiển mọi hoạt động sống của cơ thể. Tuy nhiên, theo thời gian, các tế bào thần kinh (neuron) chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của quá trình lão hóa. Một trong những cơ chế quan trọng thúc đẩy lão hóa thần kinh là stress oxy hóa – tình trạng mất cân bằng giữa các gốc tự do và khả năng chống oxy hóa của cơ thể.
Nghiên cứu cho thấy não bộ tiêu thụ tới 20% lượng oxy toàn cơ thể, trong khi lại chứa nhiều lipid không bão hòa – yếu tố khiến tế bào thần kinh đặc biệt nhạy cảm với tổn thương oxy hóa. Nếu không được bảo vệ đầy đủ, stress oxy hóa có thể ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng tập trung và sự linh hoạt của hệ thần kinh theo tuổi tác.
Stress oxy hóa và tác động lên tế bào thần kinh
Gốc tự do (reactive oxygen species – ROS) được sinh ra liên tục trong quá trình chuyển hóa năng lượng, tiếp xúc với ô nhiễm môi trường, ánh sáng xanh, căng thẳng tâm lý kéo dài…
Khi ROS tích tụ quá mức, chúng có thể:
- Gây tổn thương màng tế bào thần kinh
- Ảnh hưởng đến cấu trúc protein và ADN
- Làm gián đoạn dẫn truyền xung thần kinh
- Thúc đẩy quá trình thoái hóa tế bào theo thời gian
Theo các công bố khoa học, stress oxy hóa được xem là một trong những yếu tố liên quan đến quá trình suy giảm chức năng thần kinh khi tuổi cao.
Chất chống oxy hóa – “lá chắn sinh học” cho não bộ
Chất chống oxy hóa là các hợp chất có khả năng trung hòa gốc tự do, từ đó góp phần bảo vệ tế bào thần kinh khỏi tổn thương sớm. Cơ thể có thể tự tổng hợp một phần chất chống oxy hóa nội sinh, đồng thời nhận thêm từ chế độ dinh dưỡng hàng ngày.
Một số nhóm chất chống oxy hóa được nghiên cứu nhiều trong bảo vệ thần kinh gồm:
- Vitamin C
Vitamin C là chất chống oxy hóa tan trong nước, tham gia bảo vệ tế bào thần kinh khỏi tổn thương oxy hóa và hỗ trợ tái tạo các chất chống oxy hóa khác. Nồng độ vitamin C trong não cao hơn nhiều so với các mô khác, cho thấy vai trò đặc biệt của vi chất này đối với hệ thần kinh.
2. Vitamin E
Vitamin E tan trong chất béo, giúp bảo vệ màng tế bào thần kinh – nơi chứa nhiều acid béo không bão hòa dễ bị oxy hóa. Một số nghiên cứu quan sát cho thấy chế độ ăn giàu vitamin E có liên quan đến việc duy trì chức năng nhận thức tốt hơn ở người lớn tuổi.
3. Polyphenol thực vật
Polyphenol có nhiều trong trà xanh, ca cao, quả mọng, nho… Nhóm chất này được ghi nhận có khả năng chống oxy hóa mạnh, đồng thời hỗ trợ giảm phản ứng viêm mức độ thấp – yếu tố thường đi kèm với lão hóa thần kinh.
4. Carotenoid (lutein, zeaxanthin…)
Carotenoid không chỉ có vai trò với mắt mà còn được tìm thấy trong mô não. Lutein, đặc biệt, có liên quan đến tốc độ xử lý thông tin và khả năng ghi nhớ ở người trưởng thành.
Bổ sung chất chống oxy hóa – cần đúng và đủ
Mặc dù chất chống oxy hóa mang lại nhiều lợi ích, việc bổ sung cần dựa trên nguyên tắc cân bằng – đa dạng – phù hợp thể trạng. Ưu tiên nguồn tự nhiên từ rau xanh, trái cây, hạt, ngũ cốc nguyên cám kết hợp lối sống lành mạnh như ngủ đủ giấc, vận động đều đặn và quản lý căng thẳng.
Các sản phẩm bổ sung chống oxy hóa chỉ nên đóng vai trò hỗ trợ, không thay thế chế độ dinh dưỡng khoa học và sinh hoạt điều độ.
Thông điệp cuối
Lão hóa tế bào thần kinh là quá trình tự nhiên, nhưng có thể làm chậm lại nếu được chăm sóc đúng cách từ sớm. Việc cung cấp đầy đủ các chất chống oxy hóa chính là một trong những nền tảng quan trọng giúp bảo vệ não bộ, duy trì sự minh mẫn và chất lượng sống theo thời gian.
Chăm sóc hệ thần kinh hôm nay chính là đầu tư cho trí tuệ và sự tỉnh táo của ngày mai.
Hotline: 1900 888 676
Website: vlive.vn
V LIVE INTERNATIONAL
