Trong thời đại số, thiết bị điện tử đã trở thành một phần không thể thiếu của công việc và đời sống hàng ngày. Trung bình, một người trưởng thành có thể dành từ 6–10 giờ mỗi ngày trước màn hình máy tính, điện thoại hoặc máy tính bảng. Việc tiếp xúc kéo dài với màn hình không chỉ ảnh hưởng đến thị lực mà còn tác động trực tiếp đến não bộ – trung tâm điều khiển mọi hoạt động nhận thức, cảm xúc và trí nhớ. Vì vậy, xây dựng những thói quen tốt để bảo vệ mắt và não là điều cần thiết để duy trì sức khỏe lâu dài.
1. Hiểu đúng mối liên hệ giữa mắt và não
Về mặt sinh lý, mắt không chỉ là cơ quan tiếp nhận hình ảnh mà còn là “cửa ngõ” truyền tín hiệu trực tiếp đến não bộ thông qua dây thần kinh thị giác. Khi mắt phải làm việc liên tục trong thời gian dài, não bộ cũng rơi vào trạng thái quá tải thông tin. Nhiều nghiên cứu cho thấy việc tiếp xúc kéo dài với màn hình có thể gây mỏi mắt kỹ thuật số (Digital Eye Strain), đi kèm với các biểu hiện như đau đầu, giảm tập trung, suy giảm hiệu suất nhận thức và rối loạn giấc ngủ.
Theo Hiệp hội Nhãn khoa Hoa Kỳ (American Optometric Association), hơn 50% người thường xuyên sử dụng máy tính gặp các triệu chứng liên quan đến mỏi mắt kỹ thuật số, đồng thời có xu hướng giảm khả năng tập trung sau nhiều giờ làm việc liên tục.
2. Áp dụng quy tắc nghỉ mắt khoa học
Một trong những thói quen đơn giản nhưng hiệu quả nhất để bảo vệ mắt và não là thực hành quy tắc 20-20-20. Cứ sau mỗi 20 phút nhìn màn hình, hãy nhìn ra xa khoảng 6 mét (20 feet) trong ít nhất 20 giây. Khoảng nghỉ ngắn này giúp các cơ điều tiết của mắt được thư giãn và giảm áp lực truyền tín hiệu liên tục lên não.
Bên cạnh đó, việc chớp mắt có ý thức cũng rất quan trọng. Khi tập trung vào màn hình, tần suất chớp mắt có thể giảm tới 60%, làm khô bề mặt mắt và tăng cảm giác mỏi. Chớp mắt đều đặn giúp duy trì độ ẩm tự nhiên và giảm căng thẳng thị giác.
3. Tối ưu môi trường sử dụng thiết bị điện tử
Ánh sáng và tư thế là hai yếu tố thường bị bỏ qua nhưng lại ảnh hưởng mạnh đến mắt và não. Màn hình nên được đặt thấp hơn tầm mắt khoảng 10–15 độ, khoảng cách từ mắt đến màn hình lý tưởng là 50–70 cm. Ánh sáng phòng cần đủ sáng, tránh tình trạng màn hình quá sáng trong không gian tối vì điều này buộc não phải điều chỉnh liên tục, gây mệt mỏi thần kinh.
Ngoài ra, việc giảm ánh sáng xanh vào buổi tối cũng được khuyến nghị. Ánh sáng xanh có thể ức chế sản xuất melatonin – hormone điều hòa giấc ngủ. Nghiên cứu đăng trên Proceedings of the National Academy of Sciences cho thấy việc tiếp xúc với ánh sáng xanh vào ban đêm làm chậm nhịp sinh học, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và khả năng phục hồi của não.
4. Nuôi dưỡng mắt và não từ bên trong
Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò nền tảng trong việc duy trì chức năng thị giác và nhận thức. Các vi chất như vitamin A, lutein, zeaxanthin, omega-3 và vitamin nhóm B đã được chứng minh có vai trò hỗ trợ sức khỏe mắt và hoạt động thần kinh. Omega-3, đặc biệt là DHA, là thành phần cấu trúc quan trọng của võng mạc và tế bào thần kinh.
Bên cạnh đó, uống đủ nước cũng giúp duy trì tuần hoàn máu lên não và độ ẩm cho mắt. Mất nước nhẹ cũng có thể làm giảm khả năng tập trung và tăng cảm giác mệt mỏi.
5. Rèn luyện não bộ và cho mắt “nghỉ thật”
Không chỉ mắt cần nghỉ, não bộ cũng cần những khoảng “tĩnh” để phục hồi. Việc xen kẽ các hoạt động không dùng màn hình như đi bộ, tập thở, thiền ngắn hoặc vận động nhẹ giúp cải thiện lưu thông máu não và giảm căng thẳng thần kinh. Nhiều nghiên cứu cho thấy vận động nhẹ trong ngày giúp cải thiện trí nhớ ngắn hạn và khả năng xử lý thông tin.
Ngoài ra, ngủ đủ và đúng giờ là yếu tố không thể thiếu. Giấc ngủ sâu giúp não xử lý thông tin, củng cố trí nhớ và phục hồi năng lượng cho ngày mới. Một thói quen ngủ lành mạnh cũng gián tiếp giúp mắt được nghỉ ngơi hoàn toàn khỏi ánh sáng nhân tạo.
Trong bối cảnh thiết bị điện tử là một phần tất yếu của cuộc sống hiện đại, việc “tránh xa màn hình” gần như không khả thi. Tuy nhiên, bằng cách xây dựng những thói quen khoa học – từ nghỉ mắt đúng cách, tối ưu môi trường làm việc, dinh dưỡng hợp lý đến vận động và giấc ngủ chất lượng – chúng ta hoàn toàn có thể bảo vệ mắt và não, duy trì sự minh mẫn và năng lượng bền bỉ mỗi ngày. Chăm sóc mắt cũng chính là chăm sóc não, và đó là một khoản đầu tư dài hạn cho sức khỏe toàn diện.
Hotline: 1900 888 676
Website: vlive.vn
V LIVE INTERNATIONAL
